In februari 2025 werd de cursus Zelfonderzoek, hoe doe je dat? succesvol afgerond. Deze editie, georganiseerd door ZelfOnderzoek Netwerk Nederland (ZONN), bood een inspirerende en leerzame ervaring voor iedereen die zich wilde verdiepen in zelfonderzoek rondom gezondheid. Onder begeleiding van Dr. Gaston Remmers en Dr. Martijn de Groot gingen de deelnemers actief aan de slag met hun eigen onderzoeksvraag. Beide docenten, vooraanstaande experts binnen de (inter)nationale beweging van burgerwetenschap voor gezondheid, gaven de cursus vorm op een afwisselende, persoonlijke en inhoudelijk sterke wijze.
Een interactieve leerervaring
De cursus bestond uit zeven modules en combineerde interactieve online sessies van anderhalf uur met vooraf opgenomen video’s, verdiepende literatuur en praktische huiswerkopdrachten. Deelnemers deden niet alleen waardevolle theoretische kennis op over zelfonderzoek, maar pasten deze direct toe op hun eigen gezondheidssituatie. Zo werd het leerproces niet alleen inhoudelijk verdiepend, maar vooral ook praktisch en direct toepasbaar gemaakt.
Tijdens de cursus kwamen belangrijke thema’s aan bod, zoals:
- De noodzaak en waarde van zelfonderzoek
- De noodzaak en waarde van zelfonderzoek
- De verschillende fasen binnen de cyclus van zelfonderzoek
- Het formuleren van een heldere en relevante onderzoeksvraag
- De rol van zelfonderzoek binnen breder gezondheidsonderzoek
- Het opzetten en organiseren van online werkplaatsen voor zelfonderzoek
- Het interpreteren en betekenis geven aan onderzoeksresultaten
Naast de theoretische modules verzorgden leden van de ZONN-communities Waihonapedia en Gezond Leven Met Kanker inspirerende gastsessies over hun ervaringen met werkplaatsen voor zelfonderzoek. Dit kregen deelnemers waardevolle praktijkvoorbeelden en nieuwe perspectieven op hoe zelfonderzoek toepasbaar is in uiteenlopende gezondheidscontexten.
Zelfonderzoek in actie
De cursus werd door de deelnemers afgesloten met geweldige eindpresentaties. Deze liepen uiteen van het delen van persoonlijke ervaringsverhalen, het opzetten van n=1 onderzoek onder begeleiding van een arts, tot het in kaart brengen van persoonlijke patronen op basis van eigen meetgegevens met behulp van bijvoorbeeld grafieken. Het was inspirerend om te zien hoe deelnemers, ieder met een eigen achtergrond, hun eigen onderzoek vormgaven en bevindingen met elkaar deelden. Eén van onze deelnemers gaf ons toestemming om haar presentatie te delen, zie hieronder meer.
Wat leverde de cursus voor onze deelnemers op?
Onze deelnemers haalden verrassende en waardevolle inzichten uit het zelfonderzoek. Zo ontdekte een deelnemer met een complex ziektebeeld een eenvoudige methode om haar pijn te verminderen, waarna haar energieniveau toenam. Een andere deelnemer gaf aan dat het ontdekken van het woord zelfonderzoek en de betekenis daarvan voor haar voelde als een vorm van erkenning. Eindelijk had ze een woord voor alles wat ze al had gedaan en uitgezocht. Dat gaf haar kracht in het gesprek met haar arts en hielp haar om meer regie te nemen over haar eigen gezondheidsproces. Zoals zij het verwoordde: “Kennis vanuit de arts is medisch. Werken, denken, voelen en handelen is opgebouwde kennis waar nooit naar is gevraagd. Iedereen heeft kennis van onschatbare waarde.”
Ook waren er deelnemers die dankzij de cursus hun kijk op hun klachten veranderden. Eén deelnemer realiseerde zich dat hij er baat bij had om zich minder op zijn klachten te richten, terwijl een ander juist ontdekte dat het bijhouden van klachten hielp om verbanden te leggen met voeding en eetmomenten. Voor velen bood de cursus waardevolle inzichten in hoe zij meer regie kunnen nemen in hun eigen ziekteproces. Kortom, een reeks waardevolle en gevarieerde inzichten waarmee deelnemers zelf verder kunnen!
De leerervaringen van de deelnemers bevestigen voor ons als organisatoren dat zelfonderzoek voor iedereen toegankelijk is en op maat kan worden ingericht. Wat begint als een individueel leerproces, kan uiteindelijk van meer waarde zijn voor anderen binnen de gemeenschap van gezondheidsonderzoekers en burgerwetenschappers.
De eindpresentatie van één van onze deelnemers
We mogen de eindpresentatie van één van onze deelnemers met jullie delen. Odette van Eden heeft last van meerdere aandoeningen. Zij stelde deze onderzoeksvraag op: kan ik voorkomen dat ik klachten krijg van mijn aandoeningen door dagelijks oefeningen te doen en 3 keer per week cardio-krachttraining te volgen. Daarnaast onderzocht ze in hoeverre voeding en het gebruik van supplementen hier invloed op hadden.
Met de handvatten uit de cursus startte ze systematisch haar zelfonderzoek. Ze maakte gebruik van Visual Analoge Scale (VAS) om haar pijnscore bij te houden. Toen de oefeningen niet bleken te helpen is ze op zoek gegaan naar andere interventies en kwam ze in aanraking met de Gravitoss-methode. Deze manier van oefenen verminderde haar pijn en bood meer verlichting. Dat hielp haar wel. Haar voedingsonderzoek liet haar zien dat ze te weinig zout at dus ook daar is ze mee gaan experimenteren.
Wat de cursus zelfonderzoek Odette heeft gebracht is meer energie omdat ze minder pijn had, en ook zingeving. Verder wil ze zich meer gaan verdiepen in de Gravitoss-methode en het effect van voeding op haar klachten. Kijk mee met de resultaten van haar eigen zelfonderzoek en laat je inspireren:
Organisatie & partners
De cursus is een initiatief van ZelfOnderzoek Netwerk Nederland (ZONN). ZONN werkt in deze editie samen met Radboudumc Health Innovation Labs. De cursus is mede mogelijk gemaakt door financiering van het AGIS Innovatiefonds.
Meer weten?
Wil je meer weten over zelfonderzoek en toekomstige cursussen? Kijk verder op onze website. Deze staat boordevol informatie.
